Met de eerste dagen van het Preuvenemint nog vers in het geheugen, reisde ik op zaterdagochtend 28 augustus in alle vroegte af naar Piemonte. Samen met Ad de Kroon, de algemeen directeur van de provincie Limburg en mijn chauffeur Stefan. Het was een lange rit van meer dan 1.000 km, met veel drukte vanwege terugreizend vakantieverkeer, maar we waren toch nog op tijd om onze avondafspraak in de Enoteca del Roero (in Canale) te halen. Even tevoren had Anya Niewierra, directeur van de VVV Zuid-Limburg, zich bij ons gevoegd.

Doel van onze reis was het voorbereiden van een samenwerkingsovereenkomst op het gebied van top-gastronomie en toerisme met de Roero-streek in Piemonte en de Pfalz in Duitsland. Voordeel voor Limburg is dat de beide andere regio's beduidend verder zijn in het cultiveren en vermarkten van hun streekproducten (met name hun wijnen), terwijl wij hen veel kunnen leren bij het professionaliseren van hun toeristische product. Voor alle drie de partijen biedt de samenwerking kansen op het gezamenlijk verkrijgen van Europese subsidie voor projecten van de drie. Het idee van een tripartite samenwerking was ontstaan tijdens een eerder bezoek aan de Enoteca di Canale in mei 2010.

Al snel bleek dat we met de juiste mensen aan tafel zaten. De wethouder van Neustadt an der Weinstrasse en zijn directeur Toerisme waren vergezeld van de eerstverantwoordelijke ambtenaar voor toerisme van de regio Pfalz. Uit de Roero waren de directeur van de Enoteca (tevens verantwoordelijk voor het toerisme in de regio), zijn assistent en de culinair redacteur van de Corrière della Sera aanwezig. Ofschoon het in Italië niet usance is direct over zaken te praten, was de klik zodanig dat al zeer snel open over onze "Alliantie van de Smaak" gesproken werd. We spraken af om tijdens de Salone del Gusto (de grootste gastronomische beurs van de wereld) in oktober in Turijn ons pact officieel te bekrachtigen.

De zondagochtend besteedden we aan een rondrit door de prachtige regio. Het hele landschap straalt zorg voor de natuur en betrokkenheid bij de streekproducten uit. Tijdens de lunch midden tussen de wijngaarden van Barolo bleek weer de kracht van Italië bij het vermarkten van hun streekproducten. Bij de ingeschonken wijn wordt niet alleen soort en jaartal genoemd, maar de ober vertelt een persoonlijk verhaal over de makers. Wie ze zijn, waar ze wonen en wat ze zoal nog meer maken. Je creëert zeg maar een band met het product. Toen onze Italiaanse adviseur een tijdje geleden in Maastricht was, vroeg hij bij het serveren van een kalfsgerecht aan de serveerster "waar komt dit kalf vandaan?" Het meisje vroeg "u bedoelt uit welk land?" Het antwoord was "nee, ik bedoel van bij welke boer". Het antwoord moest ze hem schuldig blijven.

De middag stond in het teken van de voorbereiding van het bezoek aan de Salone del Gusto. De provincie organiseert samen met Slowfood Limburg een reis voor producenten en bestuurders naar deze beurs en de regio. Voor beide groepen maken we een apart programma, maar iedere dag hebben we minstens één dagdeel gezamenlijk. Noteert u alvast in uw agenda: donderdag 21 tot en met zondag 24 oktober voor de bestuurders. De producenten arriveren een dag eerder. Het wordt overigens zeker geen vakantiereis. Vooraf zal studiemateriaal worden toegestuurd en van alle deelnemers wordt een actieve opstelling gevraagd.

Het hoogtepunt van ons bliksembezoek was de "Ponte dei Sapori" oftewel de Brug der Smaken. Op een brug over een diepe kloof hoog in de Roero was voor 300 man chique gedekt en kookten twee koks uit de regio (ze hebben beiden een restaurant met Michelinster!) een menu van louter streekproducten. Meer dan 15 wijnen waren beschikbaar bij de gerechten, waaronder ook enkele uit de Pfalz. Vanuit de Pfalz was een bus vol Duitse gasten gekomen om dit unieke moment mee te maken.

Aan mij de eer om de brug met het doorknippen van een lint te openen. Later heb ik - in mijn beste Italiaans - de bezoekers toegesproken, waarbij de samenwerking met de Roero en de Pfalz nadrukkelijk aan de orde kwam. Volgend jaar dus ook Limburgse wijnen en gerechten bij dit jaarlijkse festijn en misschien ook Limburgse gasten!

Het was een lange rit weer terug naar huis op maandag. Vanuit de auto - via Skype - videovergaderen om de wekelijkse ambtelijke overleggen toch door te kunnen laten gaan. Het is gekkenwerk. Maar wel mooi gekkenwerk!

Ik vind het een grote eer om vandaag hier te mogen zijn. Als bestuurder van de Provincie Limburg kom ik dagelijks bij veel gelegenheden, maar er zijn weinig plaatsen in deze provincie die zoveel indruk op me maken.

Het stadspark Hattem vormt al 22 jaar het decor van het Indië-Monument en al zeven jaar het decor van het Monument voor Vredesoperaties waar we nu voor staan.

Het doet me genoegen dat we om ons heen de werkzaamheden zien om dit park definitief vorm te geven als het nationaal herdenkingspark te Roermond. De beide nationale monumenten worden met elkaar verbonden. De boog, die dit symboliseert, zal geplaatst worden op de fundering, die afgelopen week gestort is.

Limburg vergeet zijn veteranen niet en de provincie Limburg is blij dat ze een bijdrage aan de realisatie van de nieuwe inrichting van het park heeft mogen leveren, evenals het Prins Bernhard Cultuurfonds, de gemeente Roermond en het ministerie van Defensie.

En zeker ook de burgers en bedrijven van Roermond, die bij een actie van de Lions Club Roermond hun verbondenheid met hun monumenten lieten blijken en een substantiële bijdrage aan de herinrichting van het park hebben geleverd.

De nagedachtenis aan onze gevallenen lééft dus op deze plek. We staan hier met zijn allen stil om te herdenken. Om de gesneuvelde militairen, die in onze opdracht werden uitgezonden, te gedenken. Hun de eer te bewijzen die hen toekomt. Want zij hebben de hoogste prijs betaald. Zij hebben hun leven gelaten op plaatsen waar de meesten van ons nooit zijn geweest.

Dat zijn in de regel geen vakantieoorden, maar onherbergzame gebieden met andere culturen, andere talen. Plaatsen waar je constant op je hoede moet zijn. Waar militairen voortdurend de vinger aan de trekker moeten houden. Waar je al te vaak moet vrezen voor je leven. Want de praktijk is nu eenmaal dat het ook wel eens vreselijk mis gaat. Ook al praten we over vredesoperaties, het is dan feitelijk gewoon oorlog.

Dan heb ik het onder meer over Korea, Libanon, het voormalig Joegoslavië, de Sinaï, Cambodja, Rusland, Irak en Afghanistan. Landen waar in de afgelopen decennia Nederlandse soldaten naar toe zijn gestuurd.

Op de zuilen en plaquettes van het Indië-Monument in dit park staan de 6.229 namen gebeiteld van soldaten die tussen 1945 en 1962 hun leven verloren in het voormalig Nederlands-Indië en in Nieuw-Guinea.

Bij de onthulling van dit Monument voor Vredesoperaties zeven jaar geleden stonden er al meteen 161 namen op de plaquettes. Daar is het helaas niet bij gebleven. Vandaag staan er 184 namen op. En nog maar een paar weken geleden moest de naam van Luc Janzen uit Pey er aan toe worden gevoegd. Het 24-ste Nederlands slachtoffer in Afghanistan. Verschrikkelijk. Hij was 25 jaar.

Luc Janzen maakte in Uruzgan deel uit van het Pantserinfanteriebataljon Limburgse Jagers gelegerd in Oirschot. Hij sneuvelde nog geen maand geleden door een laffe aanslag met een bermbom samen met een Franse militair en een Afghaanse tolk. Vier andere Nederlandse militairen raakten gewond.

Ik wil vandaag ook nadrukkelijk stil staan bij deze gewonden. Veel aandacht gaat terecht uit naar diegenen, die hun leven gegeven hebben, maar er zijn ook veel jonge vrouwen en mannen, die hun inzet voor vrede en vrijheid moeten bekopen met levenslange invaliditeit of ongemak. Ook hén eren wij vandaag hier bij dit monument.

Vorig jaar zei ik al op deze plek dat gedurende mijn jaren als Tweede Kamerlid de beslissingen over uitzendingen naar gevaarlijke missies voor mij persoonlijk de moeilijkste waren. Het waren besluiten waar ik letterlijk van wakker lag. Toch stemde ik vóór, en ik sta er nog steeds achter. We mogen en kunnen onze plicht niet ontlopen. We móéten terroristen met alle middelen die we hebben een halt toeroepen.

Vandaag wil ik daaraan toevoegen dat militaire uitzendingen nooit meer onderwerp mogen zijn van politieke strategiën. Laten we daar met z’n allen voor waken.

Het is aan ons, om de herinnering aan de gesneuvelden levend te houden. Opdat zij nooit vergeten worden. Wij zijn dat aan elkaar verplicht. Deze herdenking en dit monument dragen daar zeker aan bij: aan een constante aandacht, waardering en erkenning voor alle veteranen.

Erkenning waar de 200.000 Indië-veteranen tientallen jaren op hebben moeten wachten. Die erkenning krijgen nu alle veteranen direct. We zijn dus al een hele stap verder. Veteranen verdienen immers onze permanente zorg en aandacht.
Dames en heren,

Tot slot wil ik een dankwoord uitspreken voor alle vrijwilligers die deze dag mogelijk hebben gemaakt. Door hun inzet wordt er ook in Limburg meer aandacht en respect gekweekt voor onze militairen. Dat is heel erg belangrijk. Dankuwel voor Uw inzet. Wij kunnen niet zonder vrijwilligers.

Laat ik eindigen met de hoop uit te spreken dat we hier volgend jaar allemaal weer staan. En dat we in de tussentijd geen nieuwe namen op dit monument hebben moeten aanbrengen.

Ik dank U voor Uw aandacht.

Op bezoek bij de gastronomische universiteit van Slowfood in Pollenzo met vlnr gedeputeerde van de provincie Turijn Alessandra Sartorio, Slowfood-oprichter en voorzitter Carlo Petrini, Jos Hessels en Jan Kamsma, adviseur van de provincie.

Wat een week! Eerst de intentieovereenkomst voor de Chemelot Campus. Maandenlang ben je bezig met de voorbereiding en dan vraagt plotseling minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken of ze er bij kan zijn. Uiteraard.

Om met dat laatste te beginnen: voor een Kamerlid is de tijd voorafgaand aan verkiezingen een ware hel. Niet als je minister of fractievoorzitter bent, maar als je behoort tot de grote groep, die goed functioneert als woordvoerder, maar moet vechten voor de twintig à dertig verkiesbare plaatsen achter de top, dan wachten vele weken van onzekerheid en schaduwgevechten. Welke gaten vallen er waar in de lijst? Welke regio gaat voor? Wie stopt en wie komt er nieuw op de lijst? Logica en ratio lijken erg ver weg; je gaat als een jojo door de conceptlijst op en neer. Het is mijzelf drie achtereenvolgende keren gelukt om op een verkiesbare plaats terecht te komen, maar ik bewaar aan deze processen alles behalve goede herinneringen. Ik wens alle oud-collega’s (van welke partij dan ook) veel sterkte toe in de komende weken.

Wat belangrijker is: had de val van het kabinet voorkomen kunnen en moeten worden? Het antwoord op deze vraag is helder en duidelijk: JAZEKER! Nederland krabbelt juist op uit een diepe economische crisis. Het is nu alle hens aan dek. Op zo’n moment laat je geen kabinet vallen. En stuur je zeker niet doelbewust aan op de val van een kabinet.

Dat laatste is wat Wouter Bos gedaan heeft. Nadat hij enkele dagen eerder nog akkoord was gegaan met het vragen van een officieel verzoek aan de NAVO voor een hernieuwde inzet in Afghanistan en met het objectief bestuderen van alle opties, kwam hij volstrekt onverwacht – nota bene bij de uitgang van het ministerie van Algemene Zaken – aan de pers vertellen dat hij één belangrijke optie uitsloot. Hij wist dat hij hiermee het kabinet zou opblazen en maakte de oorlog in Afghanistan hiermee tot campagneonderwerp nummer één. Dat is in Nederland nog nooit vertoond en is volstrekt verwerpelijk. Wij hebben juist een traditie van zorgvuldige afwegingen rond militaire operaties. Ook nu had dat zonder problemen gekund, maar de halsstarrige houding van de PvdA maakte een inhoudelijke discussie helaas onmogelijk. De geveinsde verbazing van Bos over de brief van de secretaris generaal van de NAVO werd al in het Kamerdebat van donderdag keihard gelogenstraft.

Een andere vraag: Had de PvdA tenminste inhoudelijk gelijk (moeten de Nederlandse troepen in augustus 2010 terug uit Uruzgan)? Deze vraag is moeilijker te beantwoorden. Zeker voor mij. Insiders weten dat ik één van de allerlaatsten in de CDA-fractie was, die destijds “om” gingen en vóór verlenging van de Uruzgan missie waren. Juist het besluit om in 2010 terug te trekken, was een belangrijke reden om uiteindelijk in te stemmen. Maar we moeten wel reëel zijn: we leven in een andere tijd, ook wat betreft Afghanistan. VS-president Bush is vervangen door de – door links zo bejubelde – president Obama. Zijn strategie is geheel anders. In Irak heeft deze strategie tot succes geleid. Nu wordt deze strategie overgeheveld naar Afghanistan. In het kader van de Obama-strategie wordt het hernieuwde verzoek aan Nederland gedaan. En – voor alle duidelijkheid – het is geen verzoek voor een nieuwe missie, maar voor een vertraagde afbouw met aansluitend een opleidingsmissie. Als je zo’n verzoek niet bij je overwegingen wilt betrekken, dan sluit je je ogen voor al het goede werk dat Nederlanders in Uruzgan hebben gedaan en zijn die 21 Nederlandse mannen daar voor niks gevallen. Dát is iets wat ik – als mede-verantwoordelijke voor hun uitzending – zeker niet kan verantwoorden.

Tenslotte: alle waardering voor de Christenunie. We wisten al dat het een afgewogen en fatsoenlijke partij was en dat hebben ze de afgelopen dagen laten zien. Ook de CU stemde vóór de motie om terug te trekken uit Uruzgan. Maar deze partij weet haar verantwoordelijkheid te nemen en stemde in met een onderbouwde en afgewogen discussie over het einde van de missie. Jammer dat ze waarschijnlijk na de verkiezingen (en de te verwachten democratische chaos daarna) niet meer tot een nieuw kabinet zullen toetreden.

Jos Hessels

Het gesprek bij Rijo Stables ging over de mogelijke komst van een hippisch topinstituut naar Weert. De gemeente Weert en de regio Hoge Dunk zijn daar al enkele jaren mee bezig en hebben de hulp ingeroepen van de provincie. Wij staan daar zeer belangstellend tegenover. Innovatie heeft niet alleen te maken met reageerbuizen en knipperende lampjes. Ook een groeisector als de paardenhouderij en de daarmee in verband staande sportactiviteiten kan grote kansen bieden op economisch gebied. We houden de ontwikkelingen dus nauwgezet in de gaten en helpen waar mogelijk.

Illustrator Gady Mirtenbaum uit Kerkrade maakte tijdens de Bedrijven Kontakt Dagen in het MECC een karikatuurtekening van mij. Ik vind het zeer geslaagd. U ook?