4 en 5 mei zijn voor Limburg en voor mij dit jaar bijzondere dagen. Onze Provincie heeft de eer om op verzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei de Start Nationale Viering van de Bevrijding te mogen organiseren. Die taak hebben we samen met de gemeente Roermond en het Bevrijdingsfestival Limburg op ons genomen. Vanwege dat gastheerschap mag ik in de nacht van 4 op 5 mei in Wageningen het bevrijdingsvuur overdragen aan estafettelopers die het vuur vervolgens naar Roermond brengen.

Het Vrijheidsvuur gaat historisch gezien langs een markante route. Van Hotel De Wereld in Wageningen, waar Nederland 65 jaar geleden zijn vrijheid herkreeg, naar de provincie waar de bevrijding van ons land begon. Want het was in het Zuid-Limburgse dorpje Mesch dat de Amerikanen, op 12 september 1944, voet zetten op Nederlandse bodem.
Ik houd het gehoor in Wageningen voor dat terwijl Nederland op 5 mei de tirannie had verdreven en zijn vrijheid had herkregen, de oorlog elders in de wereld nog doorwoedde, ook in het Aziatische deel van het koninkrijk. En in de decennia die volgden op 5 mei 1945 is vrijheid wereldwijd geen vanzelfsprekendheid gebleken. Er is op deze wereld sindsdien nog geen dag geweest zonder oorlog.

Veteranen fietstocht

Op 5 mei brengt de Trein van de Vrijheid minister-president Balkenende en andere gasten van Maastricht naar Roermond. Daar mag ik veteranen afvlaggen die per fiets naar Wageningen gaan. Een peloton veteranen van ruim vijftien verschillende missies vormt een unieke fietsploeg. Zij hebben zelf – lang of kort geleden – als militair een bijdrage geleverd aan de gewenste wereldwijde vrijheid. Zij hebben zelf tijdens hun uitzending – waar ook ter wereld – ervaren dat vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend zijn. Juist zij weten als geen ander hoe belangrijk het is om af en toe stil te staan bij vrijheid én bij de offers die voor onze eigen vrijheid zijn gebracht.
Met hun fietstocht ‘In het spoor van de meidagen’ staan zij symbolisch stil bij de inzet en offers van de militairen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Als jongere garde veteranen brengen zij hiermee een treffend eresaluut aan de oudste veteranen van ons land. Ik vlag ze af en ze vertrekken, gelukkig met goed weer, naar Wageningen om daar ‘s middags het traditionele defilé bij te wonen.

65 Jaor

De start van de Nationale Viering vindt vervolgens plaats in de Roermondse schouwburg met de voor vandaag wel heel toepasselijke naam “Oranjerie”. Met toespraken, zang en dans voor de vele genodigden, markeren we een ook voor Limburg gedenkwaardige dag. Ik wordt bijzonder geraakt door de 5 mei-lezing die dit jaar wordt uitgesproken door oud-premier Wim Kok. Ook Limburger, Roermondenaar zelfs, Gé Reinders verzorgt een ontroerend optreden samen met fanfare Eendracht Nieuwenhagerheide. Hij zingt het speciaal voor 5 mei geschreven lied “65 jaor”. (Klik hier voor de tekst)
‘s Middags ontsteekt de premier het bevrijdingsvuur op bet Bevrijdingsfestival op de Markt in Roermond. Hij geeft daarmee het startsein voor de bevrijdingsfestivals in alle provincie en in Amsterdam.

LSO aan de Amstel

Onze hoofdstad is ’s avonds het feeërieke decor voor het traditionele 5 mei-concert aan de Amstel. Het concert wordt verzorgd door ons eigen Limburgs Symfonie Orkest en is de afsluiting van de nationale viering van Bevrijdingsdag. Het concert, dat ook wordt bijgewoond door H.M. de Koningin, wordt live uitgezonden op tv en trekt maar liefst 1,9 miljoen kijkers. Het LSO heeft wel eens voor minder muziekliefhebbers gespeeld!

Werkbezoek premier

De ontmoeting deze dag met onze minister-president doet me terugdenken aan het werkbezoek dat hij kort daarvoor, op 21 april, aan Limburg bracht. Hij had een middag en avond ingeruimd om zich in voor Limburg belangrijke onderwerpen te verdiepen. Zijn bezoek begon bij Nedcar waar hij de productie van de Colt en de Outlander bekeek. Een bijzondere ervaring voor de premier die zich hier én in Japan sterk maakt voor een gezonde toekomst onze autofabriek. En die bovendien een liefhebber van auto’s is. Daarna oriënteerde de MP zich bij DSM in het belang van de campussen voor de economische ontwikkeling van Limburg. De dag werd afgesloten met een rondetafelconferentie over de ontwikkeling van de bevolkingsomvang in Limburg en het antwoord van Limburg daarop. We spraken er met vertegenwoordigers van enkele sectoren waarop de krimp van invloed zal zijn: woningbouwcorporaties, basis- en voortgezet onderwijs, gemeentebesturen en bedrijfsleven. Een zinvolle bijenkomst voor ‘Den Haag’ omdat niet alleen in Limburg maar vroeger of later in het hele land dezelfde krimp zal optreden.
Ik had gelukkig die dag ook ruimte en gelegenheid met Jan Peter Balkenende van gedachten te wisselen over de gigantische bezuinigingen die ons land wachten. En over de effecten daarvan op de samenleving, de overheid en op het instituut ‘provincie’. Als bestuurslaag staan we onder druk maar wanneer we ons focussen op de taken waar we van oudsher sterk en goed in zijn, komen we sterker en opgefrist uit de bezuinigingsslag tevoorschijn.