« juli 2005 | Hoofdpagina | september 2005 »

30 augustus 2005

Preview prinsjesdag (14-2005)

Na het laatste Kabinetsberaad, ruim voor prinsjesdag brak premier Balkenende met een traditie. Rijksbegroting en Miljoenennota worden op de Derde Dinsdag van september aan de Staten-Generaal gepresenteerd. De gang van zaken vorig jaar (vele lekken rond gedeelten van de Rijksbegroting) leidde wellicht tot de korte aangekondigde perspresentatie van onderdelen van het Kabinetsbeleid van 2006. Begrijpelijk van de premier. De gedigitaliseerde omgeving waarin iedereen werkt en de vervaging van het begrip 'onder embargo' geeft geen garantie meer dat erecodes worden doorbroken. Evenzeer begrijpelijk waren de reacties van de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, die vinden dat daarmee tradities en de rol van het parlement worden gebruuskeerd. Ik kan mij de positie van de premier, die vorig jaar kritiek kreeg vanwege de lekken naar de pers wel voorstellen. Op deze wijze is hij erin geslaagd coördinatie te brengen in wellicht ontstane lukrake en verkokerd informatieverkeer naar de parlementaire pers.

Limburgse economie
Opmerkelijk was vorige week het bericht in een landelijk dagblad dat aanstaande mobiliteitsplannen van de minister van Verkeer en Waterstaat eveneens 'rekening rijden' voor de A2 bij Maastricht zou betekenen. Al snel bleek het een canard te zijn. Het is zorgelijker voor de economie van Zuid-Nederland en dus voor Limburg dat er (nog steeds) geen beslissingen zijn genomen over een mogelijk nieuwe randweg bij Eindhoven. En dat is in het Limburgs belang, omdat verkeersinfarcten rond Eindhoven ongetwijfeld consequenties heeft voor de Limburgse regionale economie.

Gepubliceerd door Beheerder om 12:39 pm

23 augustus 2005

Presentatie ‘Dictionairke vaan ’t Mestreechs’ (13-2005)

Vandaag had ik het bijzondere genoegen om uit handen van drs. Theo Bovens het eerste exemplaar van het Dictionairke vaan ’t Mestreechs in ontvangst te mogen nemen. Dit Maastrichtse woordenboek van Flor Aarts bevat typische woorden, uitdrukkingen en gezegdes uit het huidige Maastrichts. De betekenissen ervan worden geïllustreerd door middel van complete Maastrichtse zinnen. Erg leuk en interessant om te lezen. De Stichting Onderweg, die het boek gepubliceerd heeft, initieert en ondersteunt allerlei projecten waarvan de opbrengst naar goede doelen gaat.
Ik denk dat initiatieven als het Dictionairke vaan ’t Mestreechs goed aangeven dat - ondanks dat het lokale steeds minder belangrijk lijkt te worden – mensen nog steeds op zoek gaan naar hun culturele identiteit en roots en deze ook koesteren. Taal is ons belangrijkste uitdrukkingsmiddel en vormt ons allemaal. Het Dictionairke vaan ’t Mestreechs zal daarbij voor velen een feest der herkenning zijn.

Huldiging Rens Blom

Volop feestvreugde vandaag in Sittard-Geleen. Daar werd Rens Blom, ‘onze’ polsstokhoogspringer gehuldigd vanwege de gouden medaille die hij behaalde op het WK polsstokhoogspringen in Helsinki. Blijdschap, maar ook verwondering over zoveel belangstelling overheersten bij Rens. Vele bekende en minder bekende Limburgers waren naar de Markt in Sittard gekomen om hem te feliciteren. Ook waren er diverse sportdemonstraties en muzikale optredens. Burgemeester Dijkstra mocht Blom de versierselen die horen bij de koninklijke onderscheiding Ridder in de Orde van Oranje Nassau opspelden en namens het College van GS mocht ik hem de provinciale onderscheiding Limburger van Verdienste uitreiken. En er waren meer, zeer welverdiende, onderscheidingen en cadeaus.
Nu kan Rens zich gaan voorbereiden op de Olympische Spelen in 2008 in China. Met alle vertrouwen kijk ik er al naar uit om te zien wat hij daar gaat presteren.

Gepubliceerd door Beheerder om 10:06 am

22 augustus 2005

Prinsjesdag in aantocht (12-2005)

Nauwgezet volg ik de voorbereidingen van het Kabinet voor Prinsjesdag, de Rijksbegrotingen 2007 en de Miljoenennota. Veel ligt vanuit het Regeerakkoord en Paasakkoord 2005 al vast. Het gaat nu vooral over de extra inkomsten uit het aardgas als gevolg van de hogere olieprijs. Deze extra inkomsten (€ 1,5 miljard) moeten volgens een verdeelsleutel, die mij aanspreekt, worden verdeeld over structuurversterkende maatregelen en aflossingen van de staatsschuld. Gelukkig zoekt het Kabinet Balkenende hierbij naar oplossingen om de economie in Nederland van een extra impuls te voorzien en overige meevallers in te zetten voor lastenverlichting. Behalve dat ik hoop dat er grote bedragen worden ingezet voor duurzame energie en het beroeps- en praktijkonderwijs, valt mijn oog op een te reserveren bedrag van € 100 miljoen voor Monumentenzorg. Hoe kunnen wij op dit onderdeel een fair share voor Limburg reserveren? Alertheid van het provinciaal bestuur is hier geboden.

Wereld Jongeren Dagen

Grote gedeelten van West-Europa keren in verwarring. Bij debatten van de laatste tijd vallen regelmatig vormen van radeloosheid te bespeuren. Nieuwe onzekerheden worden geschapen door onder andere de globalisering. En vele nieuwe bedreigingen kunnen maar moeilijk het hoofd geboden worden. Dit draagt eraan bij dat steeds meer mensen op zoek gaan naar de spirituele en ethische waarden van het leven. Ook de Wereld Jongeren Dagen in Keulen lieten zien dat honderdduizenden jongeren op zoek zijn hiernaar. Op basis van welke fundamenten willen wij leven in Europa? Op welke wijze willen wij richting geven aan onze samenleving? Hoe kunnen we een einde maken aan de spanning tussen Noord en Zuid en tussen de vele culturen op deze aarde? Allemaal intrigerende vragen die centraal stonden tijdens de Wereld Jongeren Dagen. Ook het bezoek van Paus Benedictus aan de Wereld Jongeren Dagen veroorzaakte indrukwekkende beelden op mijn netvlies en liet zien dat nog steeds heel veel jongeren geïnteresseerd zijn in het geloof.

Gepubliceerd door Beheerder om 03:08 pm

20 augustus 2005

Herdenking Roermond (11-2005)

Deze dagen, augustus 2005, zijn dagen van herinnering. Zo was er vandaag een herdenking in Roermond van de burgerslachtoffers die vielen in Nederlands-Indië tussen 1941 en 1949 en in Nieuw-Guinea tussen 1941 en 1962. Zestig jaar geleden werd, na het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa, ook dit deel van Azië bevrijd van een mensonterende dictatuur. Echter, een nieuwe periode van geweld, de onafhankelijkheidsstrijd, volgde. De vele burgerslachtoffers die het leven lieten, aan welke zijde zij ook stonden, werden vandaag herdacht. Moeten wij niet ophouden te herdenken was een van de vragen. Maar bij ieder slachtoffer dat is gevallen, bleef een donker gat achter van verdriet, onbegrip en onmacht. Duizenden familieleden in Nederland, Indonesië en Japan kunnen deze herinnering niet uit hun leven wissen…
Toespraak

Bezoek Passiespelen

De inbreng van de Limburgse auteur Wiel Kusters in de Passiespelen 2005 in Tegelen, is het ‘levende bewijs’ dat het lijdensverhaal van Jezus van Nazareth voor de hedendaagse toeschouwer van een moderne en persoonlijke scope kan worden voorzien. Ik vond het fascinerend hoe Kusters en regisseur Driessen erin slaagden de (bijbelse) geschiedenis rond het leven en lijden van Jezus Christus op een indringende wijze in woord en beeld te vertalen.
Honderden vrijwilligers dragen bij aan de totstandkoming van de Tegelse Passiespelen. Dit is indrukwekkend om te zien in dit ik-gerichte tijdperk. Na afloop heb ik gesprekken gevoerd met enkele acteurs, waarvan sommigen als sinds 1946 een hoofd- of bijrol speelden. Hun trots - evenals die van de Tegelse gemeenschap - op de Passiespelen werkt erg inspirerend.

Gepubliceerd door Beheerder om 03:04 pm

17 augustus 2005

SAIL ’05 (10-2005)

Alweer dertig jaar profileert Amsterdam zich met een van de indrukwekkendste maritieme manifestaties: SAIL. Een echt ‘Hollands’ volksfeest met allure, waar het nuttige met het aangename wordt verenigd. De majestueuze verankering van tall ships en andere historische schepen trekt miljoenen mensen. Het gevolg is een behoorlijke toeristische spin-off in een stad waar bijna 40.000 werkenden afhankelijk zijn van de toeristische branche. Ook ik heb op SAIL ’05 twee dagen op en rond het water vertoefd.
Velen gebruiken SAIL als een aangename invulling van hun laatste vakantiedagen. Voor duizenden anderen is SAIL een moderne wijze van business to business en is het evenement vooral een gelegenheid om te netwerken en contacten te leggen. In de omgeving van SAIL gaan overheid en bedrijfsleven hand in hand. Het geeft Amsterdam nog meer een ‘wereldimago’. Maar Amsterdam heeft een gezicht met vele kanten. Want terug van een perfect georganiseerde binnenkomst van schepen vanuit IJmuiden worden velen, als gevolg van stakingen, geconfronteerd met gigantische hopen huisvuil voor hun pension of hotel. Wat dat betreft is de burgemeester van Amsterdam in deze dagen niet te benijden.
De volgende week is Maastricht met zijn Preuvenemint aan de beurt. En ook al heb ik erg genoten op SAIL ’05, de overzichtelijke schaal van dit evenement voelt toch ‘beschermder’ aan.

Gepubliceerd door Beheerder om 03:01 pm

12 augustus 2005

Prestaties Rens Blom (09-2005)

Gisteravond heb ik met veel bewondering en respect gekeken naar de prestaties van Rens Blom bij het WK polsstokhoogspringen in Helsinki. De verwondering en bewondering waren groot toen hij een aantal bizarre dagen atletiek afsloot met een gouden plak. Bizarre dagen voor hem, zijn vriendin en ouders. Deze dagen zullen met zekerheid gevolgd worden door bizarre weken in Limburg en Nederland. Na zijn prestaties in Helsinki sloeg zijn eerste commentaar op TV om van 'ik heb gewonnen' in 'wij hebben gewonnen': het Oranjegevoel was bespeurbaar.
Als bestuurslid van het Fonds voor de Topsporter van NOC/NSF weet ik maar al te goed wat voor opofferingen voorafgingen aan deze historische prestatie. De trainingskampen in Duitsland, op zoek naar optimale trainingsfaciliteiten en de daaraan gekoppelde ontberingen zijn voor de meeste buitenstaanders niet te vatten. Ook de trainer en begeleiders die Blom hebben gemotiveerd op weg naar de top, kunnen trots zijn. Rens Blom begon zijn weg bij UNITAS, waar met name Klaas Pollema een heel leven lang betrokken is bij de opleiding van jong Limburgs talent. Dus ook zijn werk werpt nu voor UNITAS een unieke gouden vrucht af.

Gepubliceerd door Beheerder om 01:32 pm

10 augustus 2005

Openheid van risicozaken (08-2005)

Steeds meer mensen spreken mij aan over de zin of onzin van volledige openheid over risicobronnen op de provinciale risicokaarten (www.risicokaart.nl). Na de vuurwerkramp in Enschede (13 mei 2000) hebben gemeenten terecht een grote inhaalslag moeten maken in het inventariseren en actualiseren van risico-informatie over gevaarlijke stoffen.
Dat burgemeesters en veiligheidsfunctionarissen over adequate on line informatie moeten beschikken is duidelijk. Ook burgers hebben recht te weten of zij wonen of werken in een omgeving waar mogelijk gevaar dreigt. De meeste informatie is op grond van de Wet rampen en zware ongevallen gewoon openbaar. Maar na de veelheid aan terroristische aanslagen moeten wij ons ook afvragen of deze websites en de volle openheid van informatie daarop potentiële kwaadwilligen in de kaart kan spelen. Mijn zorgen daarover deel ik met minister Remkes.
De discussie over het tonen van effectafstanden (de afstand waarbinnen, als gevolg van een ramp, ten minste 1% van de personen die zich binnen die afstand bevinden, kan komen te overlijden) moet naar mijn mening dan ook plaatsvinden in een bredere context: namelijk het spanningsveld tussen aan de ene kant het tonen van de risicokaart en de plicht tot risicocommunicatie. Aan de andere kant de mogelijk daarmee samenhangende veiligheidsaspecten.
De Provincies spreken na de zomervakantie verder over dit onderwerp met minister Remkes.
Ik vind het goed dat in dit verband nagedacht wordt over bijvoorbeeld twee versies van de risicokaarten: één waarop informatie wordt getoond voor de burger en één die meer gedetailleerde gegevens bevat voor professionals. Bovendien zou het niet slecht zijn als mensen hun identiteit moeten bekendmaken voordat zij de risicokaarten kunnen raadplegen. Het mogelijke misbruik maken van risico-informatie dwingt ons helaas tot het maken van dit soort keuzes.

Gepubliceerd door Beheerder om 03:34 pm

08 augustus 2005

Gouverneur of Commissaris van de Koningin? (07-2005)

Soms word ik er op aangesproken dat de titel gouverneur bij hen 'onderdanige associaties' oproept. Twan Mientjes van het Dagblad de Limburger en Leo Hauben van L1 hebben daarover gepubliceerd. Naar mijn opvatting is dat in het geldend staatsrecht van het Koninkrijk der Nederlanden absoluut niet het geval. Wij kennen gouverneurs in de Nederlandse Antillen en op Aruba. Dit zijn al lang geen gebieden meer waarvan het interne bestuur vanuit Den Haag geregeld wordt, maar Koninkrijksdelen die zichzelf besturen.

Sommigen vinden namelijk dat 'gouverneur' moet worden afgeschaft en anderen vinden juist van niet. De nieuwe provinciewet van 1850 die de titel gouverneur wijzigde in Commissaris des Konings gold voor alle provincies, dus ook voor Limburg. Dat men in Limburg bleef spreken van gouverneur, hangt waarschijnlijk samen met de functienaam in het naburige Belgie, waarop de ogen van de Limburgse politiek-maatschappelijk elite (die zich met name in Zuid-Limburg in die tijd ook nog eens bediende van het Frans) gericht bleven.
Het blijft buitengewoon dat de functieaanduiding gouverneur overeind bleef. Dat zegt echter niets over de huidige aanhankelijkheid jegens Kroon en vaderland, maar wortelt in ons bijzonder boeiend regionaal verleden. Historisch gezien neemt Limburg in vergelijking met de overige provincies echt een andere positie in: de verhouding tussen Limburg en de Nederlandse natiestaat is een geheel andere dan de relatie tussen de overige provincies en Nederland. Limburg is in een veel later stadium deel gaan uitmaken van Nederland en was bovendien tussen 1839 en 1867 niet alleen onderdeel van het Koninkrijk der Nederlanden, maar ook (grotendeels) van de Duitse Bond. In de beginperiode van onze huidige provincie na 1839 nam Limburg nog op andere belangrijke terreinen een buitengewone positie in: er was een afzonderlijk fiscaal regime met betrekking tot de grondbelasting.
Bij de naamsverandering door de provinciewet van juli 1850 had de aanduiding 'commissaris' bovendien negatieve connotaties. De aanduiding herinnerde aan de turbulente periode van de Belgische omwenteling en de roerige periode in Duitsland (eind jaren veertig 19e eeuw), waarbij de positie van Limburg onzeker was: moest het gewest bij Nederland, bij België of bij Duitsland gevoegd worden?

Overigens gaf de nieuwe naam in 1850 aan dat de commissaris in het nieuwe staatsbestel (grondwet 1848) in geen geval als 'man van de Staten’ mocht worden beschouwd. Hij was een man (/vrouw) des konings of beter: een man van de regering (toen Thorbecke). Misschien dat de nieuwe naam juist exacter liet zien dan voorheen wat nu eigenlijk zijn taak hoorde te zijn: ''gouverneren", meebesturen, was voor de liberalen een taboe. De nieuwe commissaris mocht eigenlijk alleen toezien op het bestuur van de Staten als een soort rijksrentmeester.
De laatste decennia is er tenslotte sprake van een staatsrechtelijke verschuiving van voorheen nadrukkelijk 'rijksheer' naar met name de 'primus interparis' van het provinciebestuur. De nieuwe wijze van benoeming geeft hier nadrukkelijk richting aan.

Gepubliceerd door Beheerder om 11:06 am

02 augustus 2005

Bijladen (06-2005)

Hoewel de vakantieperiode in volle gang is en de stroom vakantiegangers zeewaarts of zuidwaarts trekt, zijn er geen weken voor mij gepland om op pad te gaan. Afgelopen week een kort verblijf Frankrijk richting Haute Savoie en Bourgogne moet genoeg zijn om de accu bij te laden. Ik zal nu mijn best doen om mijn vakanties vroegtijdig (een jaar vooruit) te plannen.

Bij terugkomst in Nederland was er tijd om op ontspannen wijze te golfen in Geijsteren met kennissen uit Noord-Limburg. Vele leuke momenten van de laatste tien jaar in Noord-Limburg passeerden de revue.
Op zondag 31 juli verrast met het overlijden van Wim Duisenberg, 'mister Euro', oud-president van de Europese Centrale Bank en de Nederlandsche Bank. Solide en betrouwbaar werkte hij jarenlang in dienst van de publieke zaak in Nederland en voor Europa. Wat mij opvalt is, dat veelal oud-ministers van Financiën na hun periode in een of meerdere kabinetten, waar ze vaak impopulaire maatregelen namen, door de bevolking gerespecteerd worden en veelal belangrijke functies in het (internationale) bedrijfsleven of publieke sector blijven uitoefenen. Dat geldt zeker voor Duisenberg, die vaak tegen politieke leiders in (Den Uyl met de 1%-operatie en Lubbers met de devaluatie van de gulden) hardnekkig bleef vasthouden aan zijn eigen lijn: solide en betrouwbaar. Nederland verliest met Duisenberg een boegbeeld in de internationale financiële en monetaire politiek.

Gepubliceerd door Beheerder om 08:52 am