« | Hoofdpagina | Limburg tour in teken van de zorg »

09 oktober 2009

Bijdrage L.J.P.M. Frissen inzake zijn verantwoording aan Provinciale Staten over het dossier Sporting Limburg

Het voelde als een ontlading toen Roda voorbije zomer won van Cambuur. Aan een bizar seizoen kwam een einde. Eind goed, al goed in Kerkrade. De wedstrijd gespeeld, analyses niet nodig. Het stemde gelukkig.

Enkele weken daarna blijkt Fortuna na gerechtelijke tussenkomst in staat alsnog een licentie los te peuteren. Het geluk bij de supporters spatte er van af. Bij beide clubs kwamen krachten los om met volle energie aan een nieuwe toekomst te werken.

De wedstrijd van Sporting Limburg is gespeeld. De analyses over hòe gespeeld is blijven tot vandaag divergeren. De gemoederen bezighouden. Er wordt zwart-wit gedacht. De wereld wordt ingedeeld in goed en fout. Ik verwijt dat niemand. Laat staan dat ik een veer op mijn eigen tooi wil zetten om gelijk te halen. Blijft over een murw gebeukt gevoel over een verloren wedstrijd. Omdat er geen nieuwe komt, geen revanche.

Werkelijkheden van anderen over het verslag van deze wedstrijd wil ik niet aan de orde stellen, het is als de herhaling en nog eens de herhaling op televisie van een sporter die wel of niet een overtreding heeft begaan.
En de analytici van mening blijven verschillen of het er wel een was.
Ik wil wel in het kort verslag doen van mijn werkelijkheid.

Mijn conclusie is dat een herwaardering van de regionale omgeving, te beginnen met betaald voetbal, een brug te ver was. Niet voor de Stuurgroep, met alle respect en waardering, niet voor mij. Wel voor supporters van de beide clubs. Ook daar heb ik respect voor, voorzover dat niet gepaard ging met de bedreigingen die het hart van enkele thuiscirkels raakten. Ik heb getracht partijen bij elkaar te brengen, mijn nek uitgestoken, gekozen voor een onorthodoxe aanpak. Dat werd door Provinciale Staten van mij gevraagd bij de aanvaarding van mijn functie in 2005.

Het College van GS maakte zich sterk voor het faciliteren van een fusieproces. Wellicht een proces dat model zou kunnen staan voor meer samenwerking in de zorg, het wonen, de cultuur en het onderwijs in Zuid-Limburg. Stijn Huijts voerde onlangs een pleidooi voor een FC Limburg van de kunstmusea. Wiel Aretz werkte in 2008 zijn droom Zuidstad uit. Naar ik begrijp zitten Hogescholen en Universiteiten in Zuid-Limburg met méér focus aan de ronde tafel. Orbis, Atrium en AZM zien nu meer nut en noodzaak van meer samenwerking dan een jaar geleden.

Provinciale Staten gaven mij een duidelijke opdracht mee. Niet alleen om op de winkel te passen, maar ontwikkelingen aan te jagen waar Limburg profijt bij heeft. Te enthousiasmeren, te stimuleren, te regisseren. ‘Om kansen te verzilveren mag de gouverneur een onorthodoxe aanpak niet uit de weg gaan’ (profielschets). Deze aanpak kan niet betekenen dat je als gouverneur op eigen houtje miljoenen kunt toezeggen.

Ik ken mijn plek en de staatkundige verhoudingen. Het budgetrecht is een onvervreemdbaar recht. Dat recht ligt bij Provinciale Staten. Gedurende het proces was ik geen solist. Ik wist mij steeds verzekerd van de steun van het voltallige college. Het waren dan ook GS die desgevraagd Provinciale Staten informeerden als de formele uiting van collegiaal bestuur. Mijn overtuiging blijft dat er gehandeld is binnen de staatsrechtelijke kaders.
En deze overtuiging kan mij niemand afnemen. En ook mijn overtuiging niet dat ik naar eer en geweten gehandeld heb in een constructief proces waar vele partijen, met name de Stuurgroep, met hart en ziel bij betrokken raakten. Om een àndere zienswijze te delen. Ik heb géén politieke druk uitgeoefend op statenfracties of statenleden. Natuurlijk heb ik met velen in de loop van het proces gesproken binnen en buiten het politieke krachtenveld. Behalve van de SP-fractie heb ik bovendien geen formele signalen ontvangen van: “Frissen stop daar nu mee, een eventuele fusie kan niet op onze steun rekenen”. En natuurlijk was er begrijpelijke weerstand bij supporters, die soms ontaardde in bizarre taferelen die velen hebben aangegrepen. De feiten van het fusieproces dat maanden in beslag heeft genomen zijn terug te vinden in het onderzoeksrapport van de Unit Control. Aan deze waarheidsvinding wordt her en der getwijfeld. Twijfel die ik echter ten zéérste betreur. Ook vanwege het respect voor de professionaliteit van de onderzoekers.

Dieper ingaande op het fusieproces en de rol van GS daarin spitst het zich toe op de overtuiging dat een gezonde BVO in de eredivisie één van de voertuigen kón zijn voor nieuwe economische impulsen in de regio en de regiobranding. Al eerder hadden provinciale besturen daar een rol in gespeeld. Topvoetbal als onderdeel van regiobranding, zoals dat bij Pinkpop en André Rieu het geval is, of bij het onlangs behaalde succes van het binnenhalen van de organisatie van het WK-wielrennen 2012. Of in Noord-Limburg bij de organisatie van de Floriade 2012.

Bovendien overtuigde mij de KNVB van de noodzaak, bij monde van de heer Henk Kesler op 20 oktober 2008 in Roermond. Nu een jaar geleden werd daartoe een Stuurgroep ingesteld, met de volledige medewerking van de besturen van beide clubs en de KNVB. De clubs hadden de lead.
Zij moesten het zelf willen, was ons devies. De wil werd door de clubs tot uitdrukking gebracht in een intentieverklaring
(3 november 2008). Zij erkenden publiekelijk dat de afgrond dreigde.

Om gezond financieel draagvlak te creëren, stelden wij de voorwaarden van schuldsanering met partners in de regio en participatie van het Limburgse bedrijfsleven. Een adequate en transparante governance structuur van een nieuwe Betaald Voetbal Organisatie is doorlopend aan de orde geweest. De basishouding bij het bedrijfsleven was positief. Ook door hen werd de voorwaarde van schuldsanering bij beide clubs overgenomen. De houding van het bedrijfsleven kon echter niet per direct verzilverd worden. Tegen de achtergrond van de financieel-economische malaise in de markt. En, bij stakeholders in Sittard-Geleen bleek in het voorjaar van 2009 geen ambitie aanwezig te zijn een schuldsanering bij Fortuna-Sittard door te voeren. Over gemeentegrenzen heenkijken bleek aldaar een stap te ver. Soevereiniteit in eigen kring delen met anderen ook.

In eerste instantie gingen ook de voeten in de aarde bij de aandeelhouders van Roda. De tussenkomst van de gemeenteraad van Kerkrade, na een dreigend faillissement bij Roda, zorgde aldaar dat er voldaan werd aan de provinciale voorwaarde van schuldsanering.

De bestuurders van Roda in wisselende samenstelling in de Stuurgroep vertegenwoordigd zaten constructief in dit gedeelte van het proces. Fortuna’s situatie bleef uitzichtloos en daar werd steeds door adviseurs van de KNVB binnen de Stuurgroep op gewezen. De veiligheid van bestuurders komt in gevaar. Mensen die met hart en ziel betrokken waren bij het fusieproces haken af. De druk van buitenstaanders wordt opgevoerd om te ageren tegen fusie. Het constructieve proces komt tevens onder druk te staan omdat het einde van het sportieve seizoen in zicht is. De voorbereidingen van het nieuwe seizoen dienen zich aan. Spijkers met koppen moeten worden geslagen. Tijdsdruk en emoties van het publiek gaan een nadrukkelijke rol spelen.

Door de aarzelende houding van partijen die betrokken zijn bij de schuldsanering in Sittard-Geleen en de positieve grondhouding bij het bedrijfsleven op de langere termijn, maar niet op de korte termijn, wordt het uiterste gevraagd van de Stuurgroep en adviseurs om uit deze impasse te komen. De bekende loopplankfinanciering komt daarbij aan bod. Natuurlijk is daarover meegedacht, natuurlijk zijn daar gesprekken over geweest.

En natuurlijk is het bitter voor de Stuurgroep en voor mij dat een ultieme inspanning om er uit te komen niet tot een positieve beslissing bij GS leidde, omdat niet aan gestelde voorwaarden was voldaan. Oók omdat duidelijk bleek dat er in het spoeddebat in Provinciale Staten op 3 april 2009 geen gevoel was bij wélke financieringsvorm dan ook.
De onderzoeken van de Stuurgroep wijzen uiteindelijk uit, dat een fusieclub in de aanloop van een nieuwe start extra gelden nodig heeft. Maar schuldsanering en de helpende hand van partijen was voor ons steeds een conditio sine qua non. En het uitgangspunt is dat Provinciale Staten uiteindelijk daarover beslist. Het meegaan met de gedachte van de loopplank was voor GS niet het probleem, maar het niet voldoen aan de schuldsanering.

Ultimo maart komt alles in een stroomversnelling. De stuurgroep treedt naar buiten. Een nieuwe club met elan als de Provincie in navolging van overheden elders de loopplank van financiering uitlegt. Maar het probleem van een maatschappelijk verantwoorde schuldsanering bij Fortuna blijft overeind. Schulden worden niet gesaneerd, maar slechts geparkeerd. Van een formele fusie is in dat geval dan ook geen sprake. Ook de Stuurgroep constateert blijkens haar verslag, zo lees ik in het onderzoeksrapport, dat niet voldaan kan worden aan de door ons gestelde randvoorwaarden. En bedrijven blijken voorlopig af te haken. Ook onze eigen toetsing in die dagen stemt niet vrolijk. GS stellen na ampel beraad besluitvorming uit. De Stuurgroep moet zelf beslissen of zij haar rapportage naar buiten brengt. Het dilemma dient zich in volle omvang aan. Wetende dat aan een aantal voorwaarden niet kan worden voldaan. Dat er verschillende agenda’s zijn. En dat spelers transfervrij dreigen te worden. Het politieke proces moet in deze context zijn beloop krijgen, zo vind ook ik.

Ik hoopte nog steeds op een open en eerlijk debat daarover met Provinciale Staten en, of de toekomst van het betaald voetbal een kans krijgt. Op de dinsdag na het debat in Provinciale Staten ziet het College geen reden om een positief besluit te nemen en van welke vorm van financiering af te zien. De conclusies van Unit Control spreken voor zich. Ik sla mij daarbij niet op de borst. Daarvoor is het effect van afketsen van de fusie te ernstig. Het heeft littekens veroorzaakt bij leden van de Stuurgroep, bij de clubs, bij mij. Ik hou er niet van zwart-wit te denken; in het indelen van deze wereld in goed en fout. Zoals gezegd blijft een murw, gebeukt gevoel over van een verloren wedstrijd. Een wedstrijd die niet overgespeeld kan worden. Blijft over dat de overtuiging er was van de noodzaak te komen tot samenwerking, tot fusie en de moedige en zuivere intenties van de bestuurlijke spelers in veld tot samenballing van krachten te komen.

Gepubliceerd door Léon Frissen om 09 oktober 2009 15:33