« december 2009 | Hoofdpagina | maart 2010 »

31 januari 2010

Winters januari

De winterse periode die blijft aanhouden – januari is sinds jaren de koudste maand – blijft de nuchtere waarnemer verbazen. Laveren tussen klimaatsceptici en dissidenten; het Tweede Kamerlid Diederik Samson en schrijver Leon de Winter zijn tegenpolen. Ik weet er geen raad mee. Hoe is het mogelijk dat in een vrij korte periode een groot gedeelte van de Klimaattop in Kopenhagen (jammer genoeg) teniet wordt gedaan door onjuiste informatie en informatie die in zo’n belangrijk dossier gebaseerd is op kennis van een stagiair en de waarnemingen van een aantal bergbeklimmers? Van de experts die opgevoerd worden in het IPCC-rapport – het Intergovernmental Panel on Climate Change – zijn er velen in dienst van Greenpeace!
Toch maar in het weekend genietend van mooie plekken in de Ardennen waar volop geskied wordt. Door de prachtige natuur van de Hoge Vennen gewandeld. Het drama in het centrum van Luik prikkelt mij om de nodige aandacht van medeleven te besteden aan mijn collega in de provincie Luik. Ik ga er vanuit dat wij, als wij een helpende hand kunnen toesteken, dat ook zullen doen.
Een stevige griep houd mij dagen achter elkaar in haar greep. Nog nooit zo een hardnekkige griep onder de leden gehad. Ik vraag mij af of er een verband is tussen de inentingen tegen de Mexicaanse griep en deze zware aandoening. Afspraken die helaas moeten worden afgezegd brengen een merkwaardig voordeel: tijd voor reflectie. Raak in de ban van de niet ophoudende informatiestroom over Griekenland en de miraculeuze bezuinigingsoperaties aldaar. Nederland is gelukkig nog ver verwijderd van een “Griekenland aan de Noordzee”, maar ook hier zullen de komende tijd voor iedereen merkbare maatregelen moeten worden genomen om het begrotingstekort terug te dringen. De rekening die de overheid heeft betaald om onze ‘systeembanken’ te redden moet tenslotte (met rente) worden terugbetaald. Het gaat om onze toekomst en die van onze kinderen. De stabiliteit van de eurozone staat daarbij op het spel.
Ons eigen parlementair onderzoek naar de kredietcrisis onder leiding van de Limburgse voorzitter Jan de Wit laat zien dat, hoe zorgvuldig ook de voorbereiding is geweest, hoe moeilijk het is doorgewinterde toppers uit de financiële wereld te ondervragen. En hoe moeilijk het is in een klein land als Nederland invloed uit te oefenen op een financieel systeem dat op brede consensus kan rekenen in Nederland en de wereld. Bij banken en toezichthouders is klaarblijkelijk nog steeds niet voldoende doorgedrongen dat er hard gewerkt moet worden aan een nieuwe vertrouwensbasis.
Ik breng één van deze dagen, vrijdag 29 januari 2010, een bezoek aan één van de zes in Limburg met Q-koorts besmette bedrijven. Het is het bedrijf van de melkgeitenhouders Ron en Marcella Grooten in Ransdaal, gemeente Voerendaal. Onlangs zijn er bij hen 1080 dragende geiten geruimd. Er zijn nog ongeveer 70 dieren over. Confronterend en tragisch om in een bijna lege stal te staan bij zulke enthousiaste en risiconemende jonge ondernemers. De economische schade is zeer groot, maar ook de emoties die met de ruiming gepaard gingen drukken zwaar. Ron en Marcella slaan hoogstwaarschijnlijk een andere weg in wat de toekomstige bedrijvigheid betreft en gaan zeker niet bij de pakken neer zitten.
Een bezoek aan de Raad van Europa brengt mij in Straatsburg. Een organisatie, opgericht in 1949, waarbij 47 landen zijn aangesloten, ook bijvoorbeeld Turkije en Rusland. De Raad van Europa streeft de bevordering na van een grotere Europese eenheid, met meer aandacht voor de (pluriforme) democratie, de principes van de rechtstaat en de rechten van de mens. Op uitnodiging van de Nederlandse ambassadeur woon ik een ontvangst bij waar ook de Nederlandse parlementariërs bij zijn betrokken. Eerste Kamervoorzitter René van der Linden neemt afscheid als voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa. Natuurlijk is Europa af en toe een groot vergadercircuit maar zolang parlementariërs spreken over democratische rechten en plichten, over mensenrechten en sociale vooruitgang, worden conflicten niet op brute wijze beslecht. De verdiensten van de Raad van Europa en de Europese Unie worden in Nederland echter te vaak als een vanzelfsprekendheid beschouwd.

Aan het einde van de maand gesprekken gevoerd met Klaartje Peters over het in haar ogen opgeblazen bestuur van de provincies. De actualiteit noodzaakt ook in IPO-verband veel aandacht te besteden aan de toekomstige positie van de provincies. Een diepgaande discussie maakt ruimte voor een nuance aan beide zijden. Inhoudelijk zien wij een wenkend perspectief voor de provincie nieuwe stijl met een aantal ‘kernambities’ die vooral de ruimtelijke ordening van Limburg raken en die de voorwaarden scheppen voor een sterke economische structuur.
Een dialoog voer ik ook met hoofdofficier van justitie Annemarie Penn. Het gaat over integriteit en de positie van de veiligheidregio’s. Samenwerking tussen de Limburgse overheden, justitie en politie op het gebied van integriteit is belangrijk om voldoende expertise in ‘eigen huis’ te ontwikkelen. Voorbereidingen vinden plaats voor een werkbezoek van de Minister van Binnenlandse Zaken in het voorjaar.

Gepubliceerd door Léon Frissen om 05:53 pm

18 januari 2010

Weeklog 2 – januari 2010

Wat bij mij het meest in de herinnering blijft voortleven van de gebeurtenissen in de eerste twee week van januari 2010 weet ik niet. De afschuwelijke aardbeving in Haïti met tienduizenden slachtoffers in één van de armste landen ter wereld laat zien dat niet alles in de wereld gelijkelijk wordt verdeeld. Armoede en ellende liggen kort bij elkaar. Buitenlandse nieuwszenders laten zien dat duizenden journalisten (!) het vreselijke nieuws moeten verslaan. Grote betrokkenheid van bekende Amerikanen die spontaan met grote donaties Artsen zonder grenzen en andere hulporganisaties steunen: Madonna, Lance Armstrong, actrice Sandra Bullock, Brad Pitt en Angela Jolie. Je zou kunnen zeggen: hoe meer media-aandacht, des te meer hulp. Maar voelen wij in Nederland de urgentie van humanitaire hulp aan Haïti? Of gaan wij binnen enkele dagen weer over tot de orde van de dag, als de krantenkoppen over de gevolgen van de aardbeving verdwenen zijn? Journaliste Linda Polman kwam in haar boek ‘De crisiskaravaan’ tot de conclusie dat ‘in de loterij om de gunst van de donoren en hulporganisaties slachtoffers zich moeten onderscheiden van concurrerende slachtoffers’. Ik hoop dat de burgers van Haïti niet verder hoeven te lijden in stilte.

Mijn aandacht en betrokkenheid wordt deze week heen en weer geslingerd tussen deze afschuwelijke ramp en twee bestuurscrises in Nederland: het aftreden van burgemeester Leers in Maastricht en een ‘bijna kabinetcrisis’. Ik volg beide crises, zappend tussen L1, TV Maastricht en de NOS. In beide debatten signaleer ik slechts verliezers.
Zoals Balkenende die het onderzoek van de Commissie Davids naar de besluitvorming rond Irak en de legitimatie van de Nederlandse steun aan de Amerikaans-Britse inval te snel in zijn voordeel uitlegde, met al het politiek geharrewar daarna. Uiteindelijk ging het boek voor even, iets na middernacht, dicht. Het parlement zal ongetwijfeld de impasse van dit dossier op een later tijdstip doorbreken.
Het debat rond het integriteitonderzoek van Leers kende een dramatisch verloop. Al snel werd mij duidelijk dat er voor de burgemeester een onwerkbare situatie zou ontstaan. Een meerderheid van de gemeenteraad poneerde dat al in eerste termijn, vroeg in de avond. Een moedig en non-conformistische bestuurder vindt zijn Waterloo. Het ambt van burgemeester staat onder druk. De burgers in zijn gemeente zien in hem ‘het hoofd van de gemeente’, terwijl de jure, dus volgens het staatsrecht, hij/zij slechts de eerste onder de gelijken is: het primaat komt de gemeenteraad toe, de burgemeester is daar een afgeleide van. Het lijkt mij onontkoombaar om fundamenteel na te denken over de (grond)wettelijke positie van de burgemeester, nu tientallen van hen, na invoering van het dualisme, zijn gevallen. Dat doet het lokale bestuur geen goed. Oud-minister Thom de Graaf, nu burgemeester van Nijmegen, zal met veel interesse deze kwestie hebben gevolgd. Hij was immers een groot voorvechter van de gekozen burgemeester. Ik pleit voor een heroverweging van de invulling van het ambt. In een volgend regeerakkoord van welk kabinet dan ook, moet hier aandacht aan besteed worden.
Veel overleg ‘the day after the night before’. Met burgemeester Leers, met de minister van BZK en haar medewerkers, met de fractievoorzitters in de gemeenteraad van Maastricht. Wij zijn het snel eens dat het ‘interbellum’ zo kort mogelijk moet worden gehouden. In het belang van de stad en de veiligheidsregio Limburg-Zuid. De ervaren bestuurder Jan Mans spreek ik in de loop van de ochtend; hij vraagt bedenktijd en zegt tegen de middag toe beschikbaar te zijn. Na overleg met de fractievoorzitters kan ik de benoeming bekendmaken. Een last valt van de schouders en aan alle speculaties over de voorlopige opvolging komt een eind.

Jammer dat sommigen blijven beweren dat Limburg op het gebied van integriteit ‘een geïsoleerde zone’ in Nederland is. Is er wetenschappelijk en objectief onderzoek dat deze boude stelling bevestigt? Zijn gewaardeerde specialisten op het gebied van integriteitonderzoek het met deze stelling eens? Natuurlijk moeten de ‘Limburgse kwesties van 2009’ niet worden gebagatelliseerd. Op lokaal en regionaal niveau is er gelukkig nu (nog) meer aandacht voor integriteit. Op 10 maart 2010 heb ik een integriteitconferentie met alle Limburgse burgemeesters belegd en de minister van BZK zal in het voorjaar een werkbezoek aan Limburg brengen met integriteit als thema. Maar het is beslist geen geïsoleerde Limburgse kwestie, kwalitatief en kwantitatief niet. Vele gemeenten in Nederland, van Amsterdam tot Maastricht en van Vaals tot Den Helder worden hier vroeg of laat in meer of mindere mate mee geconfronteerd.

Gepubliceerd door Léon Frissen om 06:12 pm

07 januari 2010

Wisseling van het decennium

Tijd voor reflectie in de winterse dagen na Kerstmis. Tijd voor vrienden en familie die bijzondere aandacht behoeven. Agenda-terreur weerhoudt mij ervan daar veel aandacht aan te besteden. Tijd voor lezen en wandelen en kerkbezoek. De Cappella Sancti Servatii rondt met het Weihnachtsoratorium in december en een plechtige Nachtmis haar jubileumjaar af in mijn parochiekerk de St. Servaas. Wandelen van Maastricht naar Wittem op Tweede Kerstdag om bezinning en bezieling in het sneeuwrijke landschap van het Geuldal een kans te geven. Vragen over de verhouding van de menselijke natuur en het hogere worden al wandelend uitgediept. Tijd voor reflectie maar ook voor cultuur. Voor de Limburgse designer Maurice Mentjens (Holtum) die nadrukkelijk in de grote en kleine wereld aan de weg timmert. Zijn tentoonstelling in Centre Ceramique te Maastricht, zijn bezieling over kunst, Limburg en de wereld en de ontmoetingen met talrijke gepassioneerde Limburgse kunstenaars motiveren mij om mij te blijven inzetten voor Culturele Hoofdstad Maastricht.
Verscholen in de duinen van Scheveningen ligt het Museum ‘Beelden aan Zee’. Een particulier museum, gedragen door vele vrijwilligers met een bijzondere plek in de Haagse harten. De Heerlenaar Sandro Setola (1976), alweer een jonge Limburgse kunstenaar, winnaar van de Charlotte van Pallandtprijs dirigeert mij door dit museum. Setola kijkt kritisch naar maatschappelijke ontwikkelingen geeft geen oplossingen maar handreikingen die in vormentaal gestalte krijgen. Toch opvallend dat bij de totstandkoming van ‘Beelden aan Zee’ zo’n belangrijke rol werd gespeeld door de beeldhouwer Arthur Sproncken uit Keldonk (Beek) die de initiatiefnemers de route wees naar deze prachtige plek in de Duinen. Herinneringen komen boven. Sproncken die 11 jaar lang bezig is geweest (mede op initiatief van de provincie Limburg) Marcus Aurelius te herbeelden.
Kunst kijken, kunst ontmoeten, liefde voor het Limburgse landschap, de grootsheid van de natuur. Maar er is in deze dagen méér: de voorbereiding voor de Nieuwjaarsontmoetingen. Kan ik de eerlijkheid opbrengen te aanvaarden dat ik in het nieuwe jaar sommige dingen niet kan veranderen, maar ook de moed om daar waar dat wel in mijn vermogen ligt, veranderingen te bewerkstelligen? Ik besef en aanvaard mijn beperkingen, maar ik laat mij daardoor niet verlammen of ontmoedigen. Ik ontmoet van nabij hoe broos het leven kan zijn en welke de echte kernwaarden zijn. Relativeren van het voorafgaande jaar met al zijn kleine en grote crises glijden dan wat gemakkelijker langs het lijf van 2009 af.
‘Das Weisse Band’, een topper en aanrader die nu al weken in de Europese filmhuizen draait, geeft ons een aardige kijk op de verhoudingen in families en buurtschappen in Noord-Duitsland vlak vóór het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Het begon destijds allemaal in Serajevo. Mijn gedachten dwalen af naar deze erbarmelijke tijd en er worden verbanden zichtbaar met het verwarrend decennium dat nu afloopt.
Een avond doorgebracht in Luik in gezelschap van Herman van Rompuy, ‘President elect’ van Europa. Hij slaagt er die avond in de goede verbindingen te leggen tussen de vaak tegengestelde politieke opvattingen in deze tijd. Meer besef over de Europese geschiedenis kan ons verder helpen om het Europa van de toekomst in onze harten te sluiten.

Gepubliceerd door Léon Frissen om 09:24 am